Choruje na nią około 380 milionów ludzi, z czego około 2 milionów w Polsce. POChP, czyli Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc, to poważne zagrożenie zdrowotne, z którego istnienia wiele osób nie zdaje sobie sprawy, nie wiedząc, że może znajdować się w grupie ryzyka. Tymczasem wczesne rozpoznanie choroby daje realną szansę na zmniejszenie nasilenia jej objawów. Przeczytaj nasz artykuł, z którego dowiesz się, na czym polega diagnostyka POChP i kiedy należy się jej poddać.
POChP: czym jest ta choroba?
POChP to jedna z najczęściej diagnozowanych i najpoważniejszych chorób przewlekłych układu oddechowego. Jest konsekwencją stanu zapalnego w układzie oddechowym, wywołanego długotrwałą ekspozycją na szkodliwe czynniki środowiskowe, przede wszystkim pyły, gazy, zanieczyszczenie powietrza i dym tytoniowy Charakteryzuje się stałą obecnością objawów takich jak m.in. przewlekły kaszel, odkrztuszanie plwociny, duszność czy obniżona tolerancja wysiłku.
POChP prowadzi do trwałego ograniczenia przepływu powietrza przez dolne drogi oddechowe, skutkując nieodwracalnymi zmianami w miąższu płuc i w naczyniach płucnych – choroby nie można zatem wyleczyć (można natomiast kontrolować jej objawy, do czego wrócimy pod koniec artykułu).
Kto choruje na POChP?
POChP częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet. Chorują głównie osoby starsze, jednak warto wiedzieć, że grupę ryzyka tworzą osoby po 40. roku życia, które były długotrwale narażone na czynniki wywołujące POChP – przede wszystkim dym tytoniowy.
Używanie wyrobów tytoniowych odpowiada za 9 na 10 przypadków Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc.
Istotnym czynnikiem chorobotwórczym jest także zanieczyszczenie powietrza, w tym występujące w specyficznym środowisku pracy, na przykład w zawodzie górnika, hutnika, metalurga, operatora maszyn, pracownika budowlanego, rolnika, sprzątaczki, fryzjera czy kosmetyczki.
Objawy POChP
Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc może się przez długi czas rozwijać bezobjawowo lub dając tylko skąpe, nieswoiste objawy, co bardzo utrudnia wczesną diagnostykę POChP.
Ważne jest zatem, aby osoby znajdujące się w grupie ryzyka choroby, zwracały baczną uwagę na wszelkie niepokojące czy nietypowe objawy ze strony układu oddechowego. Do najczęstszych objawów POChP zaliczymy:
- Przewlekły kaszel (niemający charakteru napadowego);
- Duszność, zarówno wysiłkową, jak i w czasie spoczynku;
- Odkrztuszanie plwociny, czyli gęstej wydzieliny z płuc;
- Obniżona tolerancja wysiłku, czyli męczliwość, wolna regeneracja, narastające trudności z wykonywaniem podstawowych czynności dnia codziennego.
Co robić w przypadku podejrzenia POChP?
Pierwszym krokiem w diagnostyce POChP jest konsultacja z lekarzem rodzinnym. Udaj się do swojej przychodni, powiedz lekarzowi o zaobserwowanych objawach i poddaj się podstawowemu badaniu osłuchowemu. Jeśli lekarz POZ potwierdzi Twoje obawy, to skieruje Cię do poradni pulmonologicznej, w której będzie kontynuowana właściwa diagnostyka.
Jej podstawą jest badanie spirometryczne, nazywane spirometrią. Jest to nieinwazyjne, bezbolesne badanie, w trakcie którego pacjent wykonuje serię kontrolowanych wdechów i wydechów przez ustnik urządzenia pomiarowego (spirometru). Badanie pozwala na ocenę dwóch kluczowych parametrów: natężonej pojemności życiowej płuc (FVC) oraz objętości powietrza wydmuchanego w pierwszej sekundzie nasilonego wydechu (FEV1).
Rozpoznanie lub wykluczenie POChP wymaga jednak przeprowadzenia także szeregu innych badań, w tym:
- Pletyzmografii – jest to uzupełniające badanie funkcji płuc, które pozwala na dokładną ocenę czynności płuc, w tym ich całkowitej pojemności, objętości zalegającej oraz czynnościowej pojemności zalegającej.
- RTG klatki piersiowej– to badanie obrazowe, które pozwala ocenić zmiany strukturalne w klatce piersiowej i płucach, mogące wykazać m.in. rozdęcie miąższu płucnego i obecność pęcherzy rozedmowych czy pośrednie cechy nadciśnienia płucnego.
- Echo serca i EKG– to badania kardiologiczne, które pozwalają ocenić m.in. wymiary serca i wykazać ewentualne oznaki nadciśnienia płucnego, co jest pomocne w różnicowaniu POChP od niewydolności serca.
- Badanie gazometryczne i pulsoksymetria– są to badania służące ocenie zaburzeń oddychania oraz monitorowaniu tlenoterapii.
- Ocena tolerancji wysiłku– procedura składa się z dwóch badań: ergospirometrii, czyli próby wysiłkowej połączonej z pomiarem gazów w powietrzu wydychany oraz testu 6-minutowego chodu, który jest przydatny w ocenie zdolności funkcjonalnych pacjentów z chorobami układu oddechowego.
Diagnostyka POChP jest zatem stosunkowo długa, natomiast przeprowadzenie tak dużej liczby badań jest niezbędne z uwagi na konieczność różnicowania POChP od innych chorób układu oddechowego i krążenia, które mogą dawać zbliżone objawy (astma, niewydolność serca, gruźlica, rozstrzenie oskrzeli, nowotwór).
Leczenie POChP
Jak już wspomnieliśmy, POChP nie można wyleczyć, natomiast choroba ta poddaje się zarówno leczeniu, jak i profilaktyce. Odpowiednio dobrana i możliwie jak najwcześniej rozpoczęta terapia pozwala na złagodzenie nasilenia objawów choroby i ich kontrolowanie. Daje to choremu szansę na samodzielne, relatywnie komfortowe życie, a przede wszystkim na uniknięcie inwalidztwa i przedwczesnej śmierci.
Materiał zewnętrzny
